บทสรุปและแนวทางเชิงกลยุทธ์สำหรับอนาคต 2025

เมื่อมองไปข้างหน้าในปี 2025 เราจะพบกับสภาพแวดล้อมเศรษฐกิจโลกที่มีความไม่แน่นอนสูง แต่ก็เต็มไปด้วยโอกาสอันยิ่งใหญ่สำหรับผู้ที่เตรียมพร้อมอย่างมีกลยุทธ์ ข้อมูลล่าสุดจากองค์กรชั้นนำทั่วโลกชี้ให้เห็นถึงสภาพแวดล้อมใหม่ที่กำลังเกิดขึ้น ซึ่งต้องการการปรับตัวทั้งในด้านการลงทุนและการพัฒนาอาชีพอย่างไม่เคยมีมาก่อน

สถานการณ์เศรษฐกิจโลก: ความเปราะบางท่ามกลางการสงครามการค้า

ความท้าทายทางเศรษฐกิจ

สภาวะเศรษฐกิจโลกในปี 2025 กำลังเผชิญกับความเปราะบางอย่างมีนัยสำคัญ ธนาคารโลกได้ปรับลดการคาดการณ์การเติบโตของเศรษฐกิจไทยในปี 2025 เหลือเพียง 1.8%1 จากที่เคยประมาณการไว้ที่ 2.9%2 ขณะที่การเติบโตเศรษฐกิจโลกอาจชะลอตัวลงสู่ระดับ 2.3% ซึ่งเป็นอัตราที่ช้าที่สุดในรอบ 17 ปี2

ความไม่แน่นอนด้านนโยบายการค้าได้กลายเป็นปัจจัยหลักที่กดดันเศรษฐกิจโลก รายงานจาก Reuters ที่สำรวจ 300 นักเศรษฐศาสตร์จาก 50 ประเทศ ระบุว่าความเสี่ยงต่อภาวะถดถอยเศรษฐกิจโลกในปี 2025 เพิ่มขึ้นอย่างรุนแรงเนื่องจากนโยบายภาษีนำเข้าแบบก้าวร้าวของสหรัฐฯ3

สำหรับภูมิภาคอาเซียน แม้จะยังคงความยืดหยุ่น แต่ก็เผชิญกับความท้าทาย ASEAN-5 คาดว่าจะมีการเติบโตที่ 4.6% ในปี 202545 แต่มีความเสี่ยงจากการอ่อนแอของอุปสงค์จากประเทศคู่ค้าหลัก โดยเฉพาะสหรัฐฯ และจีน5

ผลกระทบของสงครามการค้า

การสำรวจของ UBS พบว่า 70% ของครอบครัวนักลงทุน (family offices) มองว่าสงครามการค้าเป็นความเสี่ยงสูงสุดต่อการลงทุนในปี 202567 สหรัฐฯ ได้ประกาศภาษีนำเข้า 25% จากแคนาดาและเม็กซิโก และ 10% จากจีน89 ซึ่งส่งผลให้ดัชนี S&P 500 ปรับลดลง 10.4% และ Nasdaq ร่วงสู่ภาวะตลาดหมี (-23%)10

กลยุทธ์การลงทุนในสภาพแวดล้อมใหม่

การกระจายความเสี่ยงทั่วโลก

ข้อมูลจาก Morningstar แสดงให้เห็นว่าการกระจายการลงทุนในปี 2025 ได้ประโยชน์อย่างชัดเจน โดยพอร์ตโฟลิโอที่กระจายการลงทุนใน 11 ประเภทสินทรัพย์มีผลตอบแทนเป็นบวกในช่วงต้นปี11 สินทรัพย์ที่โดดเด่น ได้แก่ ทองคำ สินค้าโภคภัณฑ์ REITs และพันธบัตรโลก11

หุ้นต่างประเทศมีสมรรถนะดีกว่าหุ้นสหรัฐฯ โดยเฉพาะในตลาดพัฒนแล้วเช่น ยุโรป สหราชอาณาจักร และญี่ปุ่น เนื่องจากมูลค่าที่ต่ำกว่าและการเคลื่อนไหวของสกุลเงินที่เอื้ออำนวย11

การลงทุนในทองคำ: หลักประกันสำคัญ

ทองคำกลายเป็นสินทรัพย์ที่น่าสนใจมากในปี 2025 โดย:

• Goldman Sachs คาดการณ์ราคาทองคำจะเพิ่มขึ้นสู่ $3,700 ต่อออนซ์ภายในสิ้นปี 202512

• J.P. Morgan ตั้งเป้าราคาเฉลี่ย $3,675 ต่อออนซ์ในไตรมาสสุดท้ายของปี 2025 และมุ่งหน้าสู่ $4,000 ต่อออนซ์ในไตรมาสที่สองของปี 202613

• Metals Focus คาดการณ์ราคาเฉลี่ยของทองคำในปี 2025 ที่ระดับสถิติใหม่ $3,210 ต่อออนซ์14

• HSBC ปรับเพิ่มการคาดการณ์ราคาเฉลี่ยของทองคำในปี 2025 เป็น $3,215 ต่อออนซ์15

การเพิ่มขึ้นของราคาทองคำได้รับการสนับสนุนจากการซื้อของธนาคารกลางที่บันทึกสถิติใหม่ที่ 1,086 เมตริกตัน14 โดยประเทศต่างๆ พยายามลดการพึ่งพิงดอลลาร์สหรัฐฯ14

REITs ในเอเชีย: โอกาสเติบโต

ตลาด REITs ในเอเชียแสดงให้เห็นถึงความแกว่งไกวที่น่าสนใจ:

• ตลาด REITs จีนแผ่นดินใหญ่ เติบโตอย่างน่าประทับใจ 85% ใน 2024 และกลายเป็นหนึ่งในสามตลาด REITs ที่ใหญ่ที่สุดในเอเชีย1617

• ประเทศไทย แสดงการเติบโตที่แข็งแกร่ง 41% ทำให้เป็นตลาดที่มีการเติบโตสูงเป็นอันดับสองในภูมิภาค1617

• REITs สิงคโปร์ มีผลตอบแทนเป็นบวกในหลายประเภททรัพย์สิน โดยดาต้าเซ็นเตอร์ 9.7% และสุขภาพ 6.9%1617

นักวิเคราะห์ B&I Capital แสดงความมั่นใจอย่างระมัดระวังต่อ REITs เอเชีย โดยได้รับการสนับสนุนจากอัตราดอกเบียน้ำที่ลดลงในเอเชียยกเว้นญี่ปุ่น18

สินทรัพย์ดิจิทัล: การปฏิวัติใหม่

ปี 2025 เป็นปีแห่งการปฏิวัติสำหรับสินทรัพย์ดิจิทัล:

• Bitcoin ซื้อขายอย่างต่อเนื่องเหนือ $100,000 โดยมีมูลค่าตลาดรวมเกิน $3.5 ล้านล้านดอลลาร์19

• การยอมรับของสถาบัน เพิ่มขึ้นอย่างมาก โดย BlackRock's Bitcoin ETF มีสินทรัพย์ภายใต้การจัดการเกิน $70 พันล้านดอลลาร์19

• กฎระเบียบที่ชัดเจน ประธานาธิบดี Trump ได้ออกคำสั่งบริหารในเดือนมกราคม 2025 เพื่อสร้าง National Bitcoin Reserve1920

EY พบว่า 59% ของผู้ตอบแบบสำรวจวางแผนจัดสรรมากกว่า 5% ของสินทรัพย์ภายใต้การจัดการให้กับสกุลเงินดิจิทัลในปี 202521

การพัฒนาทักษะและอาชีพในยุค AI

สถานการณ์การทำงานในประเทศไทย

การวิจัยของธนาคารกรุงเทพ ระบุว่าในประเทศไทย 15% ของงานมีความเสี่ยงสูงจากการถูก AI แทนที่ โดยเฉพาะในสาขาสนับสนุนการบริหาร การขายปลีก และการบริการลูกค้า22 McKinsey Global Institute ประมาณการว่า 55% ของกิจกรรมของพนักงาน เทียบเท่า 21 ล้านงาน มีศักยภาพที่จะถูกระบบอัตโนมัติแทนที่23

ส่วนประเทศไทย 73% ของคนงานในอุตสาหกรรมยานยนต์มีความเสี่ยงจากการถูกเครื่องจักรแทนที่24 ขณะที่ในอุตสาหกรรมสิ่งทอของเวียดนามและกัมพูชา มีความเสี่ยง 86% และ 88% ตามลำดับ2425

ทักษะที่ต้องการในปี 2025

รายงาน Future of Jobs 2025 ของ World Economic Forum ระบุว่านายจ้างคาดว่า 39% ของทักษะหลักที่ต้องการในตลาดงานจะเปลี่ยนแปลงภายในปี 203026

ทักษะเทคโนโลยีที่เติบโตเร็วที่สุด:

• AI และ Big Data26

• Networks และ Cybersecurity26

• Technological Literacy26

ทักษะมนุษย์ที่เพิ่มความสำคัญ:

• Creative Thinking และ Resilience26

• Flexibility และ Agility26

• Curiosity และ Lifelong Learning26

• Leadership และ Social Influence26

การเรียนรู้ตลอดชีวิต

แนวโน้มการศึกษาปี 2025 เน้นที่:

• AI-driven Personalization: การเรียนรู้ที่ปรับตัวตามความต้องการเฉพาะบุคคล2728

• Microlearning: การเรียนรู้แบบแบ่งเป็นช่วงสั้นๆ2729

• Virtual Classrooms: ห้องเรียนเสมือนจริงและการเรียนรู้แบบ Immersive27

• Human-Centric Skills: การพัฒนาทักษะที่เป็นเอกลักษณ์ของมนุษย์27

องค์กรต่างๆ กำลังเพิ่มการลงทุนในโปรแกรม reskilling และ upskilling เพื่อปรับแรงงานให้สอดคล้องกับความต้องการที่เปลี่ยนแปลง26

แนวโน้มตลาดเกิดใหม่

ความยืดหยุ่นท่ามกลางความไม่แน่นอน

ตลาดเกิดใหม่แสดงให้เห็นถึงความยืดหยุ่นที่น่าประทับใจ แม้จะเผชิญกับความท้าทาย:

• Ashmore Investment คาดการณ์โอกาสที่สำคัญสำหรับตลาดเกิดใหม่ในปี 2025 โดยการปฏิรูปทางเศรษฐกิจและการเปลี่ยนแปลงทางภูมิรัฐศาสตร์30

• การเติบโตของผลตอบแทน คาดการณ์ 13% ภายในปี 2026 สำหรับหุ้นตลาดเกิดใหม่30

• ส่วนลดการประเมินมูลค่า ตลาดเกิดใหม่ซื้อขายที่ส่วนลด 50% เทียบกับตลาดพัฒนแล้ว ซึ่งเป็นส่วนลดที่ใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยมีมา31

ประเทศเด่น

• โปแลนด์ เติบโต 35% ในปี 202532

• บราซิล, ชิลี และแอฟริกาใต้ มีความน่าสนใจเป็นพิเศษ30

• อินเดีย ได้รับการสนับสนุนจากการเติบโตทางเศรษฐกิจเกิน 6.5%33

กลยุทธ์เฉพาะสำหรับนักลงทุนไทย

การปรับพอร์ตการลงทุน

การจัดสรรที่แนะนำ:

ประเภทสินทรัพย์	สัดส่วน	เหตุผล
ตราสารทุนทั่วโลก	60-70%	รากฐานการเติบโต1134
ทองคำ	5-10%	หลักประกันต่อเงินเฟ้อ1412
REITs เอเชีย	10-15%	รายได้สม่ำเสมอ1816
พันธบัตรโลก	10-15%	การกระจายความเสี่ยง11
สินทรัพย์ดิจิทัล	1-5%	การเก็งกำไรอย่างระมัดระวัง21

การพัฒนาทักษะเชิงกลยุทธ์

ลำดับความสำคัญ:

1. ทักษะ AI พื้นฐาน - Machine Learning, Data Analysis, Prompt Engineering3536

2. ภาษาอังกฤษและการสื่อสาร - สำหรับการทำงานในระดับโลก27

3. Critical Thinking - ทักษะที่ AI ไม่สามารถทดแทนได้26

4. Adaptability - ความสามารถในการปรับตัว27

การสร้างเครือข่ายและแบรนด์ส่วนบุคคล

• เข้าร่วมกลุ่ม professional networks ในภูมิภาคเอเชีย

• พัฒนาความเชี่ยวชาญในสาขาที่มีความต้องการสูง

• สร้างประสบการณ์ข้ามวัฒนธรรมและข้ามสาขา

ความเสี่ยงที่ต้องระวัง

ความเสี่ยงระยะสั้น

1. การขยายตัวของสงครามการค้า - อาจส่งผลต่อการส่งออกและเศรษฐกิจโลก67

2. ความไม่แน่นอนทางการเมือง - การเปลี่ยนแปลงนโยบายอาจกระทบต่อตลาด37

3. การปรับตัวของอัตราดอกเบียั - การหยุดชะงักของการลดอัตราดอกเบี้ยอาจกระทบต่อทองคำและสินทรัพย์เสี่ยง33

ความเสี่ยงระยะยาว

1. การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างเศรษฐกิจ - อาจส่งผลต่อกลุ่มอุตสาหกรรมบางสาขา22

2. การแข่งขันด้านทักษะ - ความจำเป็นในการเรียนรู้ตลอดชีวิต26

3. ความเหลื่อมล้ำจากเทคโนโลยี - ช่องว่างระหว่างผู้มีทักษะและไม่มีทักษะ38

แผนปฏิบัติการ 5 ขั้นตอน

1. ประเมินสถานการณ์ปัจจุบัน

• วิเคราะห์พอร์ตการลงทุนและความเสี่ยงจากการกระจุกตัว

• ประเมินทักษะปัจจุบันและความเสี่ยงจากการถูก AI แทนที่

• วางเป้าหมายทางการเงินและอาชีพ 5-10 ปี

2. ปรับโครงสร้างการลงทุน

• เพิ่มสัดส่วนการลงทุนในตราสารทุนทั่วโลก

• จัดสรรทองคำ 5-10% เป็นการป้องกันความเสี่ยง

• พิจารณา REITs เอเชียสำหรับรายได้สม่ำเสมอ

• ลงทุนในสินทรัพย์ดิจิทัล 1-5% สำหรับการเก็งกำไร

3. พัฒนาทักษะอนาคต

• ลงทะเบียนเรียนหลักสูตร AI และ Data Analytics

• พัฒนาทักษะภาษาอังกฤษและการสื่อสาร

• สร้างโปรเจ็กต์เพื่อแสดงความสามารถ

• เข้าร่วมกิจกรรม networking และการพัฒนาอาชีพ

4. สร้างแหล่งรายได้หลายช่องทาง

• พัฒนา side hustle ที่เกี่ยวข้องกับทักษะใหม่

• พิจารณาการลงทุนในธุรกิจขนาดเล็ก

• สร้าง passive income จาก dividend และ rental yield

• เตรียมแผนสำรองในกรณีเปลี่ยนงาน

5. ติดตามและปรับปรุง

• ทบทวนพอร์ตการลงทุนทุก 6 เดือน

• อัพเดตทักษะตามแนวโน้มตลาด

• ปรับกลยุทธ์ตามการเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจโลก

• สร้างระบบการเรียนรู้ตลอดชีวิต

บทสรุป: การนำทางสู่อนาคตที่เปลี่ยนแปลง

ทศวรรษหน้าจะเป็นช่วงเวลาแห่งการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ที่ต้องการการปรับตัวอย่างรวดเร็วและมีกลยุทธ์ ข้อมูลจากการวิจัยชี้ให้เห็นว่าผู้ที่จะประสบความสำเร็จคือผู้ที่สามารถสร้างสมดุลระหว่างการลงทุนที่หลากหลายและการพัฒนาทักษะที่สอดคล้องกับอนาคต

การกระจายความเสี่ยงทั่วโลกไม่ใช่เพียงกลยุทธ์การป้องกัน แต่เป็นการสร้างโอกาสในการเติบโต11 ทองคำยังคงเป็นหลักประกันที่สำคัญในยุคของความไม่แน่นอน1412 ขณะที่ REITs เอเชียและสินทรัพย์ดิจิทัลเสนอโอกาสการเติบโตใหม่1619

ในด้านการพัฒนาอาชีพ การเรียนรู้ตลอดชีวิตและการพัฒนาทักษะ AI กลายเป็นสิ่งจำเป็น26 แต่ทักษะที่เป็นเอกลักษณ์ของมนุษย์ เช่น ความคิดสร้างสรรค์ การคิดเชิงวิพากษ์ และการสื่อสาร ยังคงมีค่าสูงสุด27

สำหรับนักลงทุนไทย การเข้าใจแนวโน้มโลกและการปรับพอร์ตการลงทุนให้สอดคล้องกับสภาพแวดล้อมใหม่จะเป็นกุญแจสำคัญสู่ความสำเร็จ การลงทุนในการศึกษาและการพัฒนาตนเองจะให้ผลตอบแทนที่สูงที่สุดในระยะยาว

ความสำเร็จในทศวรรษหน้าจะขึ้นอยู่กับความสามารถในการปรับตัว การเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง และการสร้างสมดุลระหว่างการป้องกันความเสี่ยงและการคว้าโอกาส ผู้ที่เริ่มดำเนินการวันนี้จะเป็นผู้ที่พร้อมเผชิญและเติบโตไปพร้อมกับการเปลี่ยนแปลงของโลกในอนาคต

1. https://www.nationthailand.com/business/economy/40052104
2. https://www.nationthailand.com/business/economy/40051094
3. https://www.publish0x.com/economic-storm-2025-how-to-survive/global-recession-in-2025-threats-consequences-and-possible-s-xpxdxwg
4. https://english.news.cn/asiapacific/20241210/bee98e8790144eafb5a6b945533bf3a2/c.html
5. https://www.krungsri.com/th/research/regional-economic/regional-outlook/2025
6. https://www.devdiscourse.com/article/business/3425108-global-trade-wars-loom-as-top-investment-risk-in-2025-ubs-report
7. https://www.tribuneindia.com/news/business/global-trade-war-is-the-biggest-investment-risk-in-2025-for-family-offices-ubs-survey/
8. https://www.home.saxo/en-sg/content/articles/equities/trade-war-20-playbook-what-it-means-for-your-portfolio-03022025
9. https://www.fxstreet.com/analysis/trade-war-20-playbook-what-it-means-for-your-portfolio-202502031002
10. https://www.youtube.com/watch?v=cCgvrLnuqv4
11. https://www.morningstar.com/portfolios/why-portfolio-diversification-has-helped-2025
12. https://www.goldmansachs.com/insights/articles/why-gold-prices-are-forecast-to-rise-to-new-record-highs
13. https://www.jpmorgan.com/insights/global-research/commodities/gold-prices
14. https://investingnews.com/metals-focus-gold-forecast/
15. https://www.reuters.com/business/hsbc-raises-average-gold-price-forecasts-2025-2026-2025-07-01/
16. https://www.cushmanwakefield.com/en/singapore/news/2025/07/china-leads-reit-market-expansion-in-asia-while-indias-reit-market-demonstrates-robust-growth
17. https://www.cushmanwakefield.com/en/thailand/news/2025/07/china-leads-reit-market-expansion-in-asia-while-indias-reit-market-demonstrates-robust-growth
18. https://www.aprea.asia/knowledge-hub/market-outlook/asian-market-outlook-june-2025-b-i-capital
19. https://buymeacoffee.com/reactbd/crypto-revolution-2025-your-complete-guide-digital-asset-success?l=en
20. https://markets.financialcontent.com/1discountbrokerage/article/abnewswire-2025-3-28-the-future-of-digital-assets-a-new-frontier-in-value-creation
21. https://www.ey.com/content/dam/ey-unified-site/ey-com/en-us/insights/financial-services/documents/ey-growing-enthusiasm-propels-digital-assets-into-the-mainstream.pdf
22. https://www.bangkokbank.com/th-TH/-/media/ff34d1f72d8c477790a1bd4816315184.ashx
23. https://www.nationthailand.com/business/corporate/30325647
24. https://www.raconteur.net/global-business/machines-and-automation-could-make-more-workers-migrate
25. https://www.bangkokpost.com/thailand/general/1029929/ilo-millions-of-se-asian-jobs-may-be-lost-to-automation
26. https://www.weforum.org/stories/2025/01/future-of-jobs-report-2025-jobs-of-the-future-and-the-skills-you-need-to-get-them/
27. https://bernardmarr.com/7-critical-education-trends-that-will-define-learning-in-2025/
28. https://www.forbes.com/sites/bernardmarr/2024/12/03/7-critical-education-trends-that-will-define-learning-in-2025
29. https://www.articulate.com/blog/2025-e-learning-trends-whats-in-and-whats-out/
30. https://www.investing.com/news/economy-news/emerging-markets-offer-opportunities-in-2025-despite-trumps-policies--ashmore-3758362
31. https://institutional.rbcgam.com/documents/en/common/article/whitepaper-macro-gio-emerging-markets-outlook-2025.pdf
32. https://www.wisdomtree.com/investments/blog/2025/04/03/whats-hot-and-whats-not-in-emerging-markets-so-far-in-2025
33. https://www.businessworld.in/article/gold-may-experience-steady-albeit-modest-growth-in-2025-wgc-542060
34. https://www.morganstanley.com/ideas/2025-market-outlook-portfolio-diversification
35. https://www.elearningcollege.com/elearning-blog/top-ai-skills-2025
36. https://www.coursera.org/in/articles/ai-skills
37. https://www.newsbytesapp.com/news/business/fears-of-global-recession-rise-as-major-economies-show-strain/story
38. https://wol.iza.org/news/low-skilled-jobs-under-threat-from-automation-in-south-east-asia
39. https://www.krungsri.com/en/research/macroeconomic/economic-outlook/eo-2025
40. https://money.usnews.com/investing/articles/recession-2025-what-to-watch-how-to-prepare
41. https://www.krungsri.com/en/research/regional-economic/regional-outlook/2025
42. https://www.bot.or.th/en/thai-economy/economic-outlook.html
43. https://www.icis.com/explore/resources/news/2025/05/05/11097898/asean-3-region-project-4-gdp-growth-in-2025-amid-headwinds/
44. https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/recession-risks
45. https://english.news.cn/20250130/bb231ed8c9124e91bdda59edc68d8716/c.html
46. https://www.prnewswire.com/news-releases/asean3-economies-to-sustain-growth-at-4-2-in-2025-despite-rising-headwinds-from-escalating-trade-tensions-302355901.html
47. https://www.weforum.org/stories/2025/04/imf-raises-us-recession-risk-and-other-finance-news-to-know/
48. https://www.khaosodenglish.com/news/business/2025/02/17/thailands-economy-set-for-2-8-growth-in-2025-nesdc-projects/
49. https://www.investing.com/news/economy-news/asean-entering-2025-with-strong-starting-position-on-growth-bofa-says-3801830
50. https://www.morganstanley.com/insights/articles/economic-outlook-midyear-2025
51. https://www.nationthailand.com/business/economy/40046299
52. https://amro-asia.org/asean3-regional-economic-outlook-areo/
53. https://www.cbre.com/insights/reports/asia-pacific-real-estate-market-outlook-2025
54. https://mhgwealth.com/insights/global-portfolio-strategies/
55. https://www.cbre.com/press-releases/tokyo-sydney-singapore-top-targets-for-apac-real-estate-investment-2025-cbre-survey
56. https://am.jpmorgan.com/fi/en/asset-management/institutional/insights/market-insights/investment-outlook/portfolio-diversification/
57. https://www.ig.com/en-ch/news-and-trade-ideas/macro-intelligence-is-gold-set-to-outshine-other-investments-in-2025-250108
58. https://pocketoption.com/blog/en/knowledge-base/learning/diversifica-o-de-investimentos/
59. https://www.dwassetmgmt.com/blog/the-importance-of-diversification-in-your-2025-portfolio
60. https://www.investopedia.com/gold-set-for-much-more-modest-growth-in-2025-says-world-gold-council-8760468
61. https://www.cushmanwakefield.com/en/south-korea/news/2025/07/china-leads-reit-market-expansion-in-asia-while-indias-reit-market-demonstrates-robust-growth
62. https://www.linkedin.com/pulse/investment-portfolio-diversification-smart-picks-2025-zz31f
63. https://www.recruitdee.com/ai-automation/ai-in-thailand/will-ai-replace-my-job-in-thailand/
64. https://www.oecd.org/en/about/projects/artificial-intelligence-and-future-of-skills.html
65. https://www.valamis.com/blog/top-ld-trends-2025-targeted-strategies
66. https://www.analyticsinsight.net/artificial-intelligence/ai-job-market-trends-opportunities-and-key-skills-for-2025
67. https://impact.economist.com/perspectives/sites/default/files/impacts_of_ai_on_thailands_economy_and_society.pdf
68. https://www.educate-me.co/blog/learning-and-development-trends
69. https://www.linkedin.com/pulse/how-future-proof-your-career-in-demand-ai-skills-2025-odhiambo-dhgbf
70. https://whatfix.com/blog/learning-development-trends/
71. https://vocal.media/journal/from-zero-to-hero-learn-ai-skills-that-employers-want-in-2025
72. https://zebpay.com/blog/top-10-cryptos-to-invest-in-2025
73. https://www.suffolknewsherald.com/2025/04/28/how-a-2025-trade-war-could-reshape-global-investment-strategies/
74. https://www.fuqua.duke.edu/programs/executive-education/leading-global-business-strategy/emerging-market-outlook
75. https://www.investopedia.com/what-to-expect-bitcoin-crypto-markets-second-half-2025-11762236
76. https://www.vaneck.com/us/en/blogs/emerging-markets-equity/emerging-markets-policy-uncertainty-tempers-a-strong-start-to-2025/
77. https://www.bakermckenzie.com/en/insight/publications/guides/guide-to-cryptocurrency-in-thailand
78. https://www.triodos-im.com/articles/2025/emerging-markets-mid-year-2025-investment-outlook
79. https://icoholder.com/en/news/crypto-2025-seven-key-predictions-for-the-future-of-digital-assets
80. https://www.controlrisks.com/riskmap/top-risks/global-trade-war